|
KAT MÜLKİYETİ KANUNU
BİRİNCİ BÖLÜMGENEL HÜKÜMLER
A)KAT MÜLKİYETİ VE KAT İRTİFAKI
I - GENEL KURUL
Madde 1 - Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza,
mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya
elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri
tarafından, bu Kanun hükümlerine göre, bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir.
Yapılmakta veya ileride yapılacak olan bir yapının, birinci fıkrada yazılı
nitelikteki bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat
mülkiyetine esas olmak üzere, arsa maliki veya arsanın ortak malikleri
tarafından, bu Kanun hükümlerine göre irtifak hakları kurulabilir.
II - TARİFLER
Madde 2 - Bu kanuna göre:
a)Kat mülkiyetine konu olan gayrimenkulün bütününe (Anagayrimenkul); yalnız
esas yapı kısmına (Anayapı); anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına
kullanılmaya elverişli olup, bu Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyeti
konu olan bölümlerine (Bağımsız bölüm); bir bağımsız bölümün dışında olup,
doğrudan doğruya o bölüme tahsis edilmiş olan yerlere (Eklenti); bağımsız
bölümler üzerinde kurulan mülkiyet hakkına (Kat mülkiyeti) ve bu hakka
sahip olanlara (Kat maliki);
b)Anagayrimenkulün bağımsız bölümleri dışında kalıp, korunma ve ortaklaşa
kullanma veya faydalanmaya yarıyan yerlerine (Ortak yerler); kat maliklerinin
ortak malik sıfatiyle paydaşı bulundukları bu yerler üzerindeki faydalanma
haklarına (Kullanma hakkı);
c)Bir arsa üzerinde ileride kat mülkiyetine konu olmak üzere yapılacak
veya yapılmakta olan bir yapının bağımsız bölümleri için o arsanın maliki
veya ortak malikleri tarafından bu Kanun hükümlerine göre kurulan irtifak
hakkına (kat irtifakı); bu hakka sahip olanlara da (kat irtifak sahibi);
d)Arsanın, bu kanunda yazılı esasa göre bağımsız bölümlere tahsis edilen
ortak mülkiyet paylarına (Arsa payı);
e)Kat mülkiyetinin veya irtifakının kurulmasına ait resmi senede (Sözleşme);
Denir.
III - KAT MÜLKİYETİNİN VE KAT İRTİFAKININ NİTELİĞİ
Madde 3 - Kat mülkiyeti, arsa payı ve anagayrimenkuldeki ortak yerlerle
bağlantılı özel bir mülkiyettir.
Kat mülkiyeti, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden
her birine, o bölümün kat mülkiyetinin kurulması zamanındaki değeriyle
oranlı olarak, tahsil edilen arsa payının, ortak mülkiyet esaslarına göre
açıkça gösterilmesi süresiyle kurulur; bağımsız bölümlerden her birine
tahsis olunan arsa payı, o bölümlerin değerinde sonradan meydana gelip
çoğalma veya azalma sebebiyle değiştirilemez. 44 üncü madde hükmü sakladır.
Kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifak çeşidi olup, yapı tamamlandıktan
sonra arsanın malikinin veya kat irtifakına sahip ortak maliklerin veya
bunlardan birinin tapu idaresine yapacağı yazılı bir istem üzerine, bu
kanunda gösterilen şartlar uyarınca, kat mülkiyetine çevrilir.
IV - ORTAK YERLER
Madde 4 - Ortak yerlerin konusu sözleşme ile belirtilebilir. Aşağıda
yazılı yerler ve şeyler bu kanun gereğince her halde ortak yer sayılır;
a)Temeller ve ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavan
ve tabanlar, avlular, genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler,
sahanlıklar, koridorlar ve buralardaki genel tuvalet ve lavabolar, kapıcı
daire veya odaları, genel çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri, genel
kömürlük ve ortak garajlar, elektrik, su ve havagazı saatlerinin korunmasına
mahsus olup bağımsız bölüm dışında bulunan yuvalar ve kapalı kısımlar,
kalorifer daireleri, kuyu ve sarnıçlar, yapının genel su depoları, sığınaklar,
b)Her kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesisleri ve çöp
kanalları ile kalorifer, su, havagazı ve elektrik tesisleri, telefon, radyo
ve televizyon için ortak şebeke ve antenler; sıcak ve soğuk hava tesisleri,
c)Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları, yangın emniyet
merdivenleri.
Yukarıda sayılanların dışında kalıp da, yine ortaklaşa kullanma, korunma
veya faydalanma için zaruri olan diğer yerler ve şeyler de (Ortak yer)
konusuna girer.
B)BAĞLANTILAR
I - BAĞIMSIZ BÖLÜMLERLE ARSA PAYI ARASINDAKİ BAĞLANTI
Madde 5 - Kat mülkiyetinin başkasına devri veya miras yoliyle geçmesi
halinde, ona bağlı arsa payı da birlikte geçer; arsa payı, kat mülkiyetinden
veya kat irtifakından ayrı olarak devredilemiyeceği gibi, miras yoliyle
de geçmez ve başka bir hakla kayıtlanamaz.
Anagayrimenkulde, kat mülkiyetine bağlanmamış veya lehine kat irtifakı
kurulmamış arsa payı bırakılamaz.
Kat mülkiyetini kayıtlıyan haklar, kendiliğinden arsa payını da kayıtlar.
Kat irtifakına konu olan arsa üzerinde bu hakla bağdaşması mümkün olmıyan
irtifaklar kurulamaz.
Anagayrimenkulde kat mülkiyetinin kurulmasından önce o gayrimenkulün kütükteki
sayfasına tescil veya şerhedilmiş olan haklar kat mülkiyetini de, kaide
olarak arsa payı oranında, kendiliğinden kayıtlar.
II - BAĞIMSIZ BÖLÜMLERLE EKLENTİLER VE ORTAK YERLER ARASINDAKİ BAĞLANTI
Madde 6 - Bir bağımsız bölümün dışında olup, doğrudan doğruya o bölüme
tahsis edilmiş olan kömürlük, su deposu, garaj, elektrik, havagazı veya
su saati yuvaları, tuvalet gibi eklentiler, ait olduğu bağımsız bölümün
bütünleyici parçası sayılır ve o bölümün maliki, eklentilerin de tek başına
maliki olur.
Eklentiler kat mülkiyeti kütüğünün (Beyanlar) hanesine kaydedilir ve bunlardan
anayapının oturduğu zeminin dışında kalanlar kadastro planında veya tapu
haritasında ayrıca gösterilir.
Bağımsız bölüm üzerinde kat mülkiyetiyle ve diğer kat maliklerinin haklariyle
bağdaşması mümkün olmıyan irtifaklar kurulamaz.
Bağımsız bölümlerin başkasına devri, kayıtlanması veya kiralanması halinde,
eklentiler ve ortak yerler de kendiliğinden devredilmiş, kayıtlanmış veya
kiralanmış olur.
C)ORTAKLIĞIN ( ŞÜYUUN) GİDERİLMESİ VE ÖNCELİKLE SATINALMA (ŞÜF’A) HAKKI
I - ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ
Madde 7 - Kat mülkiyetine veya kat irtifakına tabi olan gayrimenkulde
ortaklığın giderilmesi istenemez.
Bağımsız bölümler, bağımsız bir gayrimenkul gibi dava ve takip konusu
olabilir; bunlarda ortaklığın giderilmesi istenebilir.
II - ÖNCELİKLE SATINALMA HAKKI
Madde 8 - Kat mülkiyeti tabi bir gayrimenkulün bağımsız bölümlerinden
birinin satılması halinde, diğer kat maliklerinin öncelikle satın alma
hakkı yoktur.
Bir bağımsız bölümün paydaşlarından birinin kendi payını başkasına satması
halinde öteki paydaşlar, öncelikle satınalma hakkını kullanabilirler.
Sözleşmede bu maddenin aksine hüküm konulabilir.
D)GENEL HÜKÜMLERİN UYGULANMA ALANI
Madde 9 - Kat mülkiyetine veya kat irtifakına ait kütük kaydında veya
kat malikleri arasındaki sözleşmede veya yönetim planında veya bu kanunda
hüküm bulunmayan hallerde, kat mülkiyetinden doğan anlaşmazlıklar, Medeni
Kanun ve ilgili diğer kanunlar hükümlerine göre karara bağlanır. İKİNCİ BÖLÜMKAT MÜLKİYETİNİN VE KAT İRTİFAKININ KURULMASI
A)GENEL KURAL
Madde 10 - Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmi senetle ve tapu siciline
tescil ile doğar.
Anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti (Kat mülkiyeti) ne çevrilmeden o gayrimenkulün
yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz.
Kat mülkiyeti kurulurken aynı katta birbirine bitişik bulunan birden fazla
bölüm, kat mülkiyeti kütüğüne tek bağımsız bölüm olarak tescil edilebilir.
Kat mülkiyetinin tescili, tapu memurunca düzenlenen resmi senet uyarıca
veya aşağıdaki fıkraya göre verilen bir mahkeme hükmü ile yapılır.
Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkul üzerindeki ortaklığın
giderilmesi davalarında, mirasçılardan veya ortak maliklerden biri, paylaşmanın,
kat mülkiyeti kurulması ve bağımsız bölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını
isterse, hakim, o gayrimenkulün mülkiyetinin, 12 nci maddede yazılı belgelere
dayanılarak kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylar denkleştirilmek suretiyle
bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir.
B)KAT MÜLKİYETİ KÜTÜĞÜ
Madde 11 - Kat mülkiyeti, Tapu Sicili Tüzüğüne göre tutulacak (Kat
mülkiyeti kütüğü) ne tescil olunur, bu kanunda aksine hüküm olmadıkça,
tescille ilgili genel hükümler, kat mülkiyeti kütüğüne yapılacak tescillerde
de uygulanır.
Kat irtifaklarının tescili kat mülkiyeti kütüğüne yapılmayıp, bu kanunda
yazılı ilgili hükümler gözetilmek şartiyle, irtifak haklarının tesciline
ait genel hükümlere göre yapılır.
Henüz kadastrosu yapılmamış olan yerlerde kat mülkiyeti, Tapu Sicili Tüzüğündeki
formüle göre, ayrıca tutulacak (Kat mülkiyeti zabıt defteri) ne tescil
olunur.
C)KAT MÜLKİYETİNİN KURULMASI
I - İSTEM VE BELGELER
Madde 12 - Kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulün kat mülkiyetine
çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşları tarafından
imzalanan bir dilekçenin tapu idaresine verilmesi lazımdır; bu dilekçede
anagayri mekulün kat mülkiyetine konu olacak bağımsız bölümlerinin ayrı
ayrı değerlerinin ve bu bölümlere değerleri ile oranlı olarak tahsisi istenen
arsa paylarının gösterilmesi şarttır.
Dilekçeye, özel kanunlar gereğince temliki tasarruflar için verilmesi gereken
belgelerden başka aşağıda yazılı belgelerin de eklenmesi lazımdır:
a)Anagayrimenkulün dış cepheleri ve iç taksimatı, bağımsız bölüm, eklenti
ve ortak yerlerinin ölçüleri açıkça gösterilmek suretiyle bir mimar veya
mühendis tarafından yapılan ve anagayrimenkulün maliki veya bütün paydaşları
tarafından imzalanan ve içinde gösterilenlerin doğruluğu belediyece verilen
iskan belgesi;
b)Anagayrimenkulün ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini en
az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli ve o gayri menkulün
maliki veya paydaşların çoğunluğu tarafından imzalı kat mülkiyetine konu
olan bağımsız bölümlerin sayısı kadar fotograf;
c)Anagayrimenkulün kat mülkiyetin konu olacak her bağımsız bölümünün niteliği,
bulunduğu kat veya katları, iç taksimhatını ve ölçülerini ve (d) bendinde
yazılı çetvele göre sıra numarası ve o bölüme bağlı arsa payı oranını gösteren
ve her biri belediyece tasdikli ayrı ayrı planlar;
d)Her bağımsız bölümün kat, daire, iş bürosu gibi iş bürosu gibi nevini
ve bunların (1) den başlayıp sıra ile giden numarasını gösteren ve her
biri angayri menkulün maliki veya bütün paydaşları tarafından imzalı ve
bu imzalar noterlikçe tasdikli, bağımsız bölümleri sayısı kadar liste;
e)Anagayrimenkulün yönetimini düzenleyen ve kat mülkiyetine kuran malik
veya malikler tarafından imzalı bir yönetim planı:
II - SÖZLEŞME VE TESCİL
Madde 13 - Tapu memuru kendisine verilen belgelerin tamam ve usulüne
uygun ve dilekçeyi verenlerin yetkili olduklarına kanaat getirdikten sonra,
kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmasına dair resmi sözleşmeyi düzenler;
bu sözleşme aynı zamanda tescil istemi sayılır.
Sözleşme düzenlenince, anagayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğü sayfasındaki
(Mülkiyet) hanesine (Bu gayrimenkulün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmiştir)
ibaresi yazılarak sayfa kapatılır ve kat mülkiyetine konu olan her bağımsız
bölüm, kat mülkiyeti kütüğünün ayrı bir sayfasına o bölüme bağlı arsa payı
ve anagayrimenkulün kayıtlı bulunduğu genel kütükteki pafta, ada, parsel,
defter ve sayfa numaraları gösterilmek suretiyle tescil edilir; anagayrimenkulün
kayıtlı bulunduğu genel kütük sayfasına da, bağımsız bölümlerin kat mülkiyeti
kütüğündeki defter ve sayfa numaraları işlenmek suretiyle, kütükler arasında
bağlantı sağlanır.
Ana gayrimenkulün kapatılan sayfasında evvelce mevcut olan haklara ait
sicil kaydı, Tapu Sicili Tüzüğünün (Taksim halinde kayıtların nakli) ne
dair hükümlerine göre, bağımsız bölümlerin kat mülkiyeti kütüğündeki sayfasına
geçirilir.
Kat mülkiyeti kütüğüne tescil edilen her bağımsız bölüm ayrı bir gayrimenkul
niteliğini kazanır ve kütükte o bölümün tasdikli planındaki numarayı alır.
Kat malikine, anagayrimenkulün çaplı tasarruf belgesinden başka, 12 nci
maddenin (c) bendinde yazılı planlardan, kendi bağımsız bölümüne ait olanının
tasdikli bir örneği verilir.
D)KAT İRTİFAKININ KURULMASI
Madde 14 - Henüz yapı yapılmamış veya yapısı tamamlanmamış olan bir
arsa üzerinde kat irtifakının kurulması ve tapu siciline tescil edilmesi
için, o arsanın malikinin veya bütün paydaşlarının buna ait bir dilekçe
ile birlikte 12 nci maddenin (a) , (c) ve (d) bentlerine uygun olarak yapılan
ve belediyece tasdik olunan proje ve plan ile diğer belgeleri tapu idaresine
vermeleri lazımdır.
Bir arsa üzerinde kat irtifakları ancak sözleşmede veya dilekçede her kat
irtifakının ilgili bulunduğu bağımsız bölüme tahsisi istenen arsa payı,
arsanın kayıtlı olduğu kütüğün (Beyanlar) hanesinde belirtilmek suretiyle
kurulur ve yapının, verilen projeye göre tamamlanmasından sonra kat mülkiyetine
konu olacak bağımsız bölümlerinin numarası ve bu bölümlere bağlı eklentiler
kütüğün beyanlar hanesinde belirtilir.
Yapının tamamlanmasından sonra kat irtifaklarının kat mülkiyetine çevrilmesi,
irtifak sahiplerinden biri tarafından istenince, tescil, kat irtifakının
tesciline ait resmi senete ve 12 nci maddede yazılı belgelere ve anagayrimenkulün
bağımsız bölümlerinin, evvelce verilmiş olan plana uygunluğunun belediyece
tasdikına dayanılarak yapılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KAT MALİKLERİNİN VE KAT İRTİFAKI SAHİPLERİNİN
HAKLARI
A)KAT MALİKLERİNİ HAKLARI
I - BAĞIMSIZ BÖLÜM ÜZERİNDE
Madde 15 - Kat malikleri kendilerine ait bağımsız bölümler üzerinde,
bu kanunun ilgili hükümleri saklı kalmak şartiyle, Medeni Kanunun maliklere
tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahiptirler.
II - ORTAK YERLER ÜZERİNDE
Madde 16 - Kat malikleri anagayrimenkulün bütün ortak yerlerine, arsa
payları oranında, ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar.
Kat malikleri ortak yerlerde kullanma hakkına sahiptirler; bu hakkın genel
kömürlük, garaj, teras, çamaşırhane ve çamaşır kurutma alanları gibi yerlerdeki
ölçüsü, aksine sözleşme olmadıkça, her kat malikine ait arsa payı ile oranlıdır.
B)KAT İRTİFAKI SAHİBİNİN HAKLARI
Madde 17 - Kat irtifakı sahipleri, ortak arsa üzerinde yapılacak yapının,
sözleşmede yazılı süre içinde başlaması ve tamamlanması için kendilerine
düşen borçların yerine getirilmesini, karşılıklı olarak isteme ve dava
etme hakkına sahiptirler.
Kat irtifakı sahipleri, yapının tamamlanması için aralarından birini
veya birkaçını (Yönetici) olarak tayin edebilirler. Kat mülkiyeti yöneticisinin
görev, yetki ve sorumluluklarına dair hükümler, kıyas yoliyle, bu
yönetici hakkında da uygulanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KAT MALİKLERİNİN VE KAT İRTİFAKI
SAHİPLERİNİN BORÇLARI
A)KAT MAKLİKLERİNİN BORÇLARI
I - GENEL KURAL
Madde 18 - Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri
ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini
rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine
uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.
Bu kanunda kat maliklerinin borçlarına dair olan hükümler, bağımsız bölümlerdeki
kiracılara ve oturma (Sükna) hakkı sahiplerine veya bu bölümlerden herhangi
bir suretle devamlı olarak faydalananlara da uygulanır; bu borçları yerine
getirmeyenler kat malikleriyle birlikte, müteselsil olarak sorumlu olur.
Giderlere ve sigorta primlerine ait 20 nci madde hükmü saklıdır.
II - ANAGAYRİMENKULÜN BAKIMI, KORUNMASI VE ZARARDAN SORUMLULUK
Madde 19 - Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimari durumu
ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.
Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin rızası olmadıkça, anagayrimenkulün
ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, dış badana veya boya yaptıramaz.
Kendi bağımsız bölümünde ise ana yapıya zarar verecek nitelikte onarım
tesis ve değişiklik yapamaz.
Her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile
verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur.
III - ANAGAYRİMENKULÜN GENEL GİDERLERİNE KATILMA
Madde 20 - Kat maliklerinden her biri, anagayrimenkulü sigorta primlerine
ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderleriyle yönetici aylığı
ve kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ücretleri gibi diğer giderlere ve ortak
tesislere işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa,
kendi arsa payı oranında katılmakla yükümlü olup, başka türlü anlaşma olmadıkça,
ortak yer ve tesisler üzerindeki kulanma hakkında vazgeçmek veya kendi
bağımsız bölümünün durumu dolayısiyle bunlardan faydalanmaya lüzum
ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını
ödemekten kaçınamaz.
Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden
her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına bu kanuna ve genel hükümlere
göre dava açılabilir ve icra takibi yapılabilir.
Birinci fıkradaki giderlere, kat maliklerinden birinin veya onun bağımsız
bölümünden herhangi bir suretle faydalanan kişinin kusurlu bir hareketi
sebep olmuşsa, gidere katılanların yaptıkları ödemeler için o kat malikine
veya gidere sebep olanlara rücu hakları vardır.
IV - SİGORTA ANLAŞMASI
Madde 21 - Anagayrimenkulün, kat malikleri kurulunca tayin edilecek
değer üzerinden sigorta edilmesi kat malikleri kurulunca kararlaştırılabilir.
Sigorta yapılması halinde kat malikleri, sigorta giderlerine, arsa payları
oranında, katılmakla yükümlüdürler.
Anagayrimenkulün tümünün harap olması halinde alınacak sigorta bedeli,
aksine sözleşme olmadıkça, kat maliklerine, arsa payları oranında paylaştırılır.
Yalnız bir veya bir kaç bağımsız bölüm veya eklentisi veya ortak yerlerden
bir kısmı hasara uğramışsa, alınacak sigorta bedeli hasara uğrayan yerlerin
onarımına arsa payları oranında harcanır.
Kat malikleri anagayrimenkulün sigortasıyla giderilemeyecek olan zararlarını
karşılamak üzere, kendi bağımsız bölümlerini ayrıca kendi ad ve hesaplarına
sigorta ettirebilirler; bu halde alınacak sigorta bedeli, anagayrimenkulün
sigorta bedelindeki payları da ayrıca saklı kalmak üzere, yalnız kendilerine
ait olur.
Sigorta hakkındaki emredici hükümler saklıdır.
V - ORTAK GİDERLERİN TEMİNATI
Madde 22 - Bağımsız bölüm başkasına kiralanmış bulunuyorsa, avanstan,
giderlerden veya ortak sigorta pirimlerinden kendine düşen payı, noterlikçe
yaptırılan ihtara rağmen, ödemeye kat malikinin borcu, kendisinin kira
alcağına mahsulen, kiracıdan alınır.
Kat malikinin borcu bu yolla da alınamazsa, mahkemece tesbit edilen borcunu
ödemiyen kat malikinin bağımsız bölümü üzerine, varsa yöneticinin yoksa
kat maliklerinden birinin yazılı istemiyle bu borç tutarı için, diğer kat
malikleri lehine kanuni ipotek hakkı tescil edilir. Medeni Kanunun 807
nci maddesinin son fıkrası hükmü burada da uygulanır.
Kat maliklerinin, gider borcunu ödemeyen kat malikinden olan alacakları,
önceliklidir.
VI - MÜSAADE MECBURİYETİ
Madde 23 - Kat maliklerinden birinin bağımsız bölümünde veya bu bölümdeki
tesislerde meydana gelen bir hasar veya bozukluğun onarımı veya giderilmesi
veya tesislerin yeniden yapılması için diğer bir bağımsız bölüme girmek
gerekiyorsa, o bölümün maliki veya o bölümde başka sıfatla oturanlar, giriş
müsaadesi vermeye ve bölümde gerekli işlerin yapılmasına katlanmaya mecburdurlar.
Anagayrimenkulün bir kısmının harap olması halinde, harap olan bağımsız
bölüm ve eklentilerinin veya ortak yerlerin veya bağımsız bölümdeki tesislerin
yeniden yapılması için, sağlam kalan bağımsız bölümlerin içinden veya dışından
faydalanılması gerekiyorsa, o bölümlerin malikleri veya orada başka sıfatla
oturanlar buna müsaade etmeye mecburdurlar.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı müsaade yüzünden, kat maliklerinin veya orada
başka sıfatla oturanların uğrayacakları zararı, lehine müsaade verilen
bağımsız bölüm malikleri derhal ödemekle yükümlüdürler.
VII - YASAK İŞLER
Madde 24 - Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak
gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik,
ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı
sözleşmeleri hükümsüzdür; dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmayan
muayenehaneler bu hükmün dışındadır.
Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde
sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve
emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane
gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan,
galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile
vereceği kararla açılabilir.
Bu karar yöneticinin veya kat maliklerinden birinin istemi üzerine bütün
bağımsız bölümlerin kat mülkiyeti kütüğündeki sahifelerine şerh verilir.
VIII - KAT MÜLKİYETİNİN DEVRİ MECBURİYETİ
Madde 25 - Kat maliklerinden biri bu kanuna göre kendisine düşen borçları
ve yükümleri yerine getirmemek suretiyle diğer kat maliklerinin haklarını,
onlar için çekilmez hale gelecek derecede ihlal ederse, onlar, o kat malikinin
müstakil bölümü üzerindeki mülkiyet hakkının kendilerine devredilmesini
hakimden istiyebilirler.
Bu gibi bir kat maliki hakkında, bağımsız bölümün mülkiyetinin dava tarihindeki
değeri o kat malikine ödenerek bu mülkiyetin diğer kat maliklerine, arsa
payları oranında devredilmesi için dava açılmasına kat malikleri kurulunca
karar verilir; bu kararı almak için çoğunluk sağlanamazsa veya kat maliklerinden
bir kısmı bu davayı açmak istemezse, davayı öteki kat malikleri açar ve
davalının bağımsız bölümünün mülkiyeti, davayı açmış olan kat maliklerine,
arsa payları oranında devrolunur.
Aşağıdaki durumlarda, birinci fıkrada yazılı çekilmezlik, her halde mevcut
farz edilir:
a)Ortak giderlerden ve avanstan kendine düşen borçları ödemediği için hakkında
iki takvim yılı içinde üç defa icra veya dava takibi yapılmasına sebep
olunması;
b)Anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh hakimi tarafından 33 üncü madde
gereğince verilen emre rağmen, bu kanunda yazılı borç ve yükümleri yerine
getirmemek suretiyle öteki kat maliklerinin haklarını ihlal etmekte devamlı
olarak bir yıl ısrar edilmesi;
c)Kendi bağımsız bölümünü randevu evi veya kumarhane veya benzeri yer olarak
kullanmak suretiyle ahlak ve adaba aykırı harekette bulunması.
Bu maddedeki dava hakkı, sebebinin öğrenilmesi tarihinden başlıyarak altı
ay ve her halde dava hakkının doğumundan başlıyarak beş yıl içinde kullanılmazsa
ve dava sebebi de ortadan kalkmışsa düşer.
B)KAT İRTİFAKI SAHİPLERİNİN BORÇLARI
Madde 26 - Kat irtifakı sahipleri bu hakka konu olan ortak arsa üzerinde,
ileride kat mülkiyetine çevrilmek üzere yapılacak yapının sözleşmeye ve
plana göre tamamlanması için kendilerine düşen borçları vaktinde yerine
getirmek ve yapı işini, doğruluk kaideleri uyarınca kolaylaştırmakla, karşılıklı
olarak, yükümlüdürler.
Kat irtifakı sahiplerinden biri kendine düşen borçları, noterlikçe yaptırılan
ihtara rağmen, bu ihtar tarihinden başlıyarak iki ay içinde yerine getirmezse,
diğerlerinin yazılı istemi üzerine hakim, onun arsa payının ve kat irtifakının,
o zamanki değeri karşılığında, öteki paydaşlara, arsa payları oranında
devrine karar verir.
Kat irtifakı sahiplerinden birinin kusuru yüzünden, yapının kanuni süre
içinde yapılmaması sebebiyle kat irtifakı düşerse, kusurlu taraf diğerlerinin
bu yüzden uğradıkları zararı tazminle yükümlüdür. BEŞİNCİ BÖLÜMANAGAYRİMENKULÜN YÖNETİMİ
A)GENEL KURUL
Madde 27 - Anagayrimenkul, kat malikleri kurulunca yönetilir ve yönetim
tarzı, kanunların emredici hükümleri saklı kalmak şartiyle, bu kurul tarafından
kararlaştırılır.
B)YÖNETİM PLANI
Madde 28 - Yönetim planı yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini
yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ait diğer hususları
düzenler. Yönetim planı, bütün kat maliklerini bağlıyan bir sözleşme hükmündedir.
Yönetim planında hüküm bulunmıyan hallerde, anagayrimenkulün yönetiminden
doğacak anlaşmazlıklar bu kanuna ve genel hükümlere göre karara bağlanır.
Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin oy birliği
şarttır. Bu sağlanmazsa, kat maliklerinden birinin istemi üzerine hakim
müdahale eder ve 33 üncü maddeye göre kararını verir.
Yönetim planı ve bunda yapılan değişiklikler, bütün kat malikleriyle onların
külli ve cüzi haleflerini ve yönetici ve denetçileri bağlar.
Yönetim planının ve onda sonradan yapılan değişikliklerin tarihi, kat mülkiyeti
kütüğünün (Beyanlar) hanesinde gösterilir ve bu değişiklikler yönetim planına
bağlanarak kat mülkiyetinin kuruluş belgeleri arasında saklanır.
C)KAT MALİKLERİ KURULUNUN TOPLANTISI VE KARARLARI
I - TOPLANTI ZAMANI
Madde 29 - Kat malikleri kurulu, yılda bir defadan az olmamak üzere
yönetim planında gösterilen zamanlarda, eğer böyle bir zaman gösterilmemişse,
her takvim yılının ilk ayı içinde toplanır.
Önemli bir sebebin çıkması halinde, yöneticinin veya denetçinin veya kat
maliklerinden üçte birinin istemi üzerine ve toplantı için istenilen tarihten
en az onbeş gün önce bütün kat maliklerine imzalattırılacak bir çağrı veya
bir taahhütlü mektupla, toplantı sebebi de bildirilmek şartiyle, kat malikleri
kurulu her zaman toplanabilir.
İlk çağrı yapılırken, birinci toplantıda yeter sayının sağlanamaması halinde,
ikinci toplantının nerede ve hangi tarihte yapılacağı da belirtilir.
II - YETER SAYI
Madde 30 - Kat malikleri kurulu, kat maliklerinin sayı ve arsa payı
bakımından yarısından fazlasiyle toplanır ve oy çoğunluğuylayla karar verir.
Yeter sayı sağlanamadığı için ilk toplantı yapılamazsa, kararlar en geç
bir hafta içerisinde yapılacak ikinci toplantıya katılanların, oy çoğunluğuyla
verilir.
Bu kanunda yeter sayı için ayrıca konulmuş olan hükümler saklıdır.
III - OYA KATILMA
Madde 31 - Her kat maliki, arsa payı oranına bakılmaksızın, bir tek
oy hakkına sahiptir.
Anagayrimenkulde birden ziyade bağımsız bölümü olan kat maliki, her bağımsız
bölüm için ayrı bir oy hakkına sahiptir; bununla beraber onun malik olduğu
bağımsız bölümlerin sayısı ne olursa olsun, sahip olacağı oy sayısı bütün
oyların üçte birinden fazla olamaz; oy hesabı yapılırken kesirler gözönüne
alınmaz.
Bir bağımsız bölümün birden ziyade maliki varsa, kat malikleri kurulunda
bunları içlerinden vekalet verecekleri birisi temsil eder. Kat maliklerinden
biri ehliyetsiz ise onu kanuni mümessili temsil eder.
Alınacak karar doğrudan doğruya kendini ilgilendiren kat maliki görüşmelerde
hazır bulunabilir, fakat oya katılamaz.
Kat maliklerinden biri oyunu, yetkili vekil eliyle kullanabilir; ancak
aynı kişi oy sayısının üçte birinden fazlasını kullanmak üzere vekil tayin
edilemez.
IV - KARARLAR
Madde 32 - Anagayrimenkul kat malikleri kurulu tarafından, sözleşme,
yönetim planı ve kanun hükümleri uyarınca verilecek kararlara göre yönetilir.
Bütün kat malikleriyle külli ve cüzi halefleri, yönetici ve denetçiler,
kat malikleri kurulunun kararlarına uymakla yükümlüdürler.
Anagayrimenkulün kullanılmasından veya yönetiminden dolayı kat malikleri
arasında veya bunlarla yönetici ve denetçiler arasında veya denetçilerle
yöneticiler arasında çıkan anlaşmazlıklar, kat malikleri kurulunca çözülür
ve karara bağlanır.
Kat malikleri kurulu kararları (1) den başlayıp sırayla giden sayfa numaraları
taşıyan her sayfası noter mühüriyle tasdikli bir deftere yazılarak, toplantıda
bulunan bütün kat maliklerince imzalanır; karara aykırı oy verenler bu
aykırılığın sebebini belirterek imza koyarlar.
Bir husus hakkında ilerde çıkan anlaşmazlıklar, karar defterinde aynı hususa
dair daha önce verilmiş bir karar varsa kaide olarak ona göre çözülür.
V - HAKİMİN MÜDAHALESİ
Madde 33 - Kat malikleri kurulunca verilen karara razı olmıyan veya
kat maliklerinden birinin yahut onun katından kira akdine, oturma (Sükna)
hakkına veya başka bir sebebe dayanarak devamlı surette faydalanan kimsenin,
borç ve yükümlerini yerine getirmemesi yüzünden zarar gören kat maliki
veya kat malikleri, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak,
hakimin müdahalesini istiyebilir.
Hakim, ilgilileri dinledikten sonra, bu kanuna ve yönetim planına ve bunlarda
bir hüküm yoksa, genel hükümlere ve hakkaniyet kaidelerine göre derhal
kararını verir ve bunun, tesbit edeceği kısa bir süre içinde yerine getirilmesi
lüzumunu ilgiliye tefhim veya tebliğ eder.
Tesbit edilen süre içinde hakimin kararını yerine getirmiyenlerden, aynı
mahkemece, 100 liradan 2000 liraya kadar para cezası alınmasına kesin olarak
hükmolunur; yirmibeşinci madde hükmü mahfuzdur.
D)YÖNETİCİ
I - ATANMASI
Madde 34 - Kat malikleri, anagayrimenkulün yönetimini kendi aralarından
veya dışardan seçecekleri bir kimseye veya üç kişilik bir kurula verebilirler;
bu kimseye (Yönetici), kurula da (Yönetim kurulu) denir.
Anagayrimenkulün sekiz veya daha fazla bağımsız bölümü varsa, yönetici
atanması mecburidir.
Anagayrimenkulün bütün bölümleri bir kişinin mülkiyetinde ise, malik kanunen
yönetici durumundadır.
Yönetici, kat maliklerinin, hem sayı hem arsa payı bakımından çoğunluğu
tarafından atanır.
Yönetici her yıl kat malikleri kurulunun kanuni yıllık toplantısında yeniden
atanır; eski yönetici tekrar atanabilir.
Kat malikleri anagayrimenkulün yönetiminde anlaşamaz veya toplanıp bir
yönetici atayamazlarsa, o gayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesince,
kat maliklerinden birinin müracaatı üzerine ve mümkünse diğerleri de dinlendikten
sonra, gayrimenkule bir yönetici atanır. Bu yönetici, aynen kat maliklerince
atanan yöneticinin yetkilerine sahip ve kat maliklerine karşı sorumlu olur.
Sulh mahkemesince atanan yönetici, bu atanma üzerinden altı ay geçmedikçe,
kat malikleri kurulunca değiştirilemez. Ancak haklı bir sebep çıkarsa,
onu atamış olan sulh mahkemesi, değiştirmeye müsaade edebilir.
Yönetici atanırken kendisiyle yapılan sözleşmede, teminat göstermesi şart
edilebilir; sözleşmede böyle bir şart olmasa bile, haklı bir sebebin çıkması
halinde, kat malikleri kurulu, yöneticiden teminat göstermesini istiyebilir.
Yöneticinin öz ve soyadı ile iş ve ev adresinin anagayrimenkulün giriş
kapısı yanına veya antrede görülecek bir yere çerçeve içinde asılması mecburidir.
Bu yapılmazsa, yöneticiden veya yönetim kurulu üyelerinin her birinden,
ilgilinin başvurması üzerine aynı mahkemece 50 liradan 250 liraya kadar
para cezası alınmasına kesin olarak hükmolunur.
II - YÖNETİCİNİN GÖREVLERİ
1- GENEL YÖNETİM İŞLERİNİN GÖRÜLMESİ
Madde 35 - Yöneticinin görevleri, yönetim planında belirtilir; yönetim
planında aksine hüküm olmadıkça, yönetici aşağıdaki işleri görür:
a)Kat malikleri kurulunca verilen kararların yerine getirilmesi;
b)Anagayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması, bakımı
ve onarımı için gereken tedbirlerin alınması;
c)Anagayrimenkulün sigorta ettirilmesi;
d)Anagayrimenkulün genel yönetim işleriyle korunma, onarım, temizlik gibi
bakım işleri ve asansör ve kalorifer, sıcak ve soğuk hava işletmesi ve
sigorta için yönetim planında gösterilen zamanda, eğer böyle bir zaman
gösterilmemişse, her takvim yılının ilk ayı içinde, kat maliklerinden avans
olarak münasip miktarda paranın toplanması ve bu avansın harcanıp bitmesi
halinde, geri kalan işler için tekrar avans toplanması;
e)Anagayrimenkulün yönetimiyle ilgili diğer bütün ödemelerin kabulü, yönetim
dolayısiyle doğan borçların ödenmesi ve kat malikleri tarafından ayrıca
yetkili kılınmışsa, bağımsız bölümlere ait kiraların toplanması;
f)Anagayrimenkulün tümünü ilgilendiren tebligatın kabulü;
g)Anagayrimenkulü ilgilendiren bir sürenin geçmesine veya bir hakkın kaybına
meydan vermiyecek gerekli tedbirlerin alınması;
h)Anagayrimenkulün korunması ve bakımı için kat maliklerinin yararına olan
hususlarda gerekli tedbirlerin, onlar adına, alınması;
i)Kat mülkiyetine ilişkin borç ve yükümlerini yerine getirmiyen kat maliklerine
karşı dava ve icra takibi yapılması ve kanuni ipotek hakkının kat mülkiyeti
kütüğüne tescil ettirilmesi;
j)Topladığı paraları ve avansları yatırmak ve gerektiğinde almak üzere
muteber bir bankada kendi adına ve fakat anagayrimenkulün yöneticisi sıfatı
gösterilmek suretiyle, hesap açtırılması;
k)Kat malikleri kurulunun toplantıya çağırılması.
2 - DEFTER TUTULMASI VE BELGELERİN SAKLANMASI
Madde 36 - Yönetici, kat malikleri kurulunun kararlarını, protokolleri,
yapılan ihtar ve tebligatın özetini ve tarihlerini ve bütün giderleri,
32 nci maddede sözü geçen deftere tarih sırasiyle yazmaya ve bu defteri
ve giderlerin belgeleriyle diğer bütün belgeleri bir dosyada saklamaya
mecburdur.
Bu defterin, her takvim yılının bitmesinden başlıyarak bir ay içinde yönetici
tarafından notere kapattırılması mecburidir.
Bu maddede yazılı görevleri yerine getirmiyen yöneticiye 33 üncü maddenin
son fıkrasında yazılı cezalar uygulanır.
3 - İŞLETME PROJESİNİN YAPILMASI
Madde 37 - Yönetici, atanır atanmaz bir işletme projesi yaparak kat
maliklerine sunmaya mecburdur.
Bu projede özellikle şunlar yazılır:
a)Anagayrimenkulün bir yıllık yönetiminde tahmini olarak gelir ve gider
tutarları;
b)Bütün giderlerden her kat malikine, arsa payı oranında, düşecek tahmini
miktar;
c)Tahmini giderlerle diğer muhtemel giderleri karşılamak üzere her kat
malikinin arsa payı oranında vermesi gereken avans tutarı.
Kat maliklerinden biri, bu projeye, kendisine taahhütlü mektupla bildirilmesinden
başlıyarak on beş gün içinde itiraz ederse durum kat malikleri kurulunca
incelenir ve proje hakkında bir karar verilir veya yeni bir proje hazırlanır.
Süresi içinde itiraz edilmezse, proje kabul edilmiş sayılır ve bir yıl
içinde yürürlükte kalır; bununla beraber sonradan haklı bir sebep çıkarsa,
kat malikleri kurulu projeyi her zaman değiştirebilir.
III - SORUMLULUĞU
1 - GENEL KURAL
Madde 38 - Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur.
2 - HESAP VERME
Madde 39 - Yönetici, yönetim planında yazılı zamanlarda, eğer böyle
bir zaman yazılmamışsa her takvim yılının birinci ayı içinde kat malikleri
kuruluna, anagayrimenkul dolayısiyle o tarihe kadar elde edilen gelirlerin
ve yapılmış olan giderlerin hesabını vermekle yükümlüdür.
Kat maliklerinin yarısı isterse, bunların arsa payları ne olursa olsun
yönetim planında yazılı zamanlar dışında da hesabın gösterilmesi yöneticiden
istenebilir.
IV - HAKLARI
Madde 40 - Yönetici, kaide olarak vekilin haklarına sahiptir.
Kat malikleri, kendilerine düşen borçları ve yükümleri, yönetici tarafından
noterlikçe yaptırılan ihtara rağmen vaktinde ve tamamen yerine getirmezlerse,
yönetici, hiçbir tazminat ödemeye mecbur olmaksızın, kendine ait sözleşmeyi
feshedip yöneticilikten çekilerek bu yüzden uğradığı zararın tazminini
kat maliklerinden istiyebilir.
Yönetici, yönetim planında veya kendisiyle yapılan sözleşmede bir ücret
tayin edilmemiş olsa bile, kat maliklerinden uygun bir ücret istiyebilir.
Yönetici, kat malikleri arasından atanmış olup da, sözleşmede bir ücret
konulmamış ve aksine bir hükümde yazılmamışsa, o kat maliki, gayrimenkulü
yönettiği yıla ait yönetim giderlerine katılmaz ve onun payına düşen gider
tutarı öteki kat malikleri tarafından arsa payları oranına göre, ödenir;
bu yararlanma ücret yerine geçer.
E)YÖNETİMİN DENETLENMESİ
Madde 41 - Kat malikleri kurulu, yöneticinin bu görevdeki tutumunu
devamlı olarak denetler ve haklı bir sebebin çıkması halinde onu her zaman
değiştirebilir.
Hesapların denetlenmesi için yönetim planında belli bir zaman konulmamışsa,
bu denetim her üç ayda bir yapılır; bununla beraber haklı bir sebep çıkarsa,
hesap denetlenmesi her zaman yapılabilir.
Kat malikleri kurulu denetim işini, kendi aralarından sayı ve arsa payı
çoğunluğuyla seçecekleri bir denetçiye veya üç kişilik bir denetim kuruluna
verebilir; bu halde denetçi veya denetim kurulu yönetim planında yazılı
zamanlarda, eğer zaman yazılmamışsa, her takvim yılının birinci ayı içinde
kat malikleri kuruluna verecekleri bir raporla denetimin sonucunu ve anagayrimenkulün
yönetim tarzı hakkındaki düşüncelerini bildirir; bu rapor çoğaltılarak
birer örneği taahhütlü mektupla kat maliklerine gönderilir.
Denetçiler bu raporu ve verecekleri kararları ve gerekli gördükleri diğer
hususları, (1) den başlayıp sıra ile giden sayfa numaraları taşıyan ve
her sayfası noter mührüyle tasdikli bir deftere geçirip tarih koyarak altını
imza ederler.
F)YENİLİK VE İLAVELER
I - FAYDALI OLANLAR
Madde 42 - Kat malikleri, anagayrimenkulün
ortak yerlerinde kendi başlarına bir değişiklik yapamazlar; ortak yerlerin
düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hale konulmasına
veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarıyacak bütün
yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri
karar üzerine yapılır.
Bu işlerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından, faydalanma
oranına göre, ödenir.
II - ÇOK MASRAFLI VE LÜKS OLANLAR
Madde 43 - Yapılması arzu edilen yenilik ve ilaveler çok masraflı ise
veya yapının özel durumuna göre lüks bir nitelik taşıyorsa veya anagayrimenkulün
bütün kat malikleri tarafından kullanılması mutlaka gerekli olan yerlerinde
veya geçitlerinde bulunmuyorsa, bunlardan faydalanmak istemiyen kat maliki,
gidere katılmak zorunda değildir; bu gibi yenilik ve ilavelerin giderini
onların yapılmasına karar vermiş olan kat malikleri öderler.
Bununla beraber, başlangıçta giderlere katılmayan kat maliki veya onun
külli veya cüzi halefleri yenilik ve ilavelerin yapılması ve korunması
giderlerine sonradan, kendi arsa payları oranında katılırlarsa, yapılan
lüks yenilik veya ilaveden faydalanma hakkı kazanırlar.
III - BAĞIMSIZ BÖLÜM İLAVESİ
Madde 44 - Anagayrimenkulün üstüne kat ilavesi veya mevcut çekme kat
yerine tam kat yapılması veya zemin veya bodrum katlarında veya arsanın
boş kısmında 24 üncü maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerin sonradan
yapımı veya ilavesi için:
a)Kat malikleri kurulunun buna oybirliğiyle karar vermesi;
b)Anagayrimenkulün bu inşaattan sonra alacağı duruma göre, yapılan yeni
ilaveler de dahil olmak üzere bütün bağımsız bölümlerine tahsis olunacak
arsa paylarının, usulüne göre yeniden ve oybirliğiyle tesbit edilmesi;
c)İlave edilecek yeni bağımsız bölüme tahsis edilen arsa payı üzerinde,
tapu memuru huzurunda yapılacak resmi senetle, 14 üncü maddeye göre kat
irtifakı kurularak bunun, anagayrimenkulün bütün bağımsız bölümlerinin
kat mülkiyeti kütüğündeki irtifaklar hanesine tescil edilmesi ve anagayrimenkulün
kapanan eski kütük sayfasiyle 13 üncü madde hükmüne göre bağlantı sağlanması;
Şarttır.
Bu nitelikteki ilave ve genişletmelere muvafakat etmekle beraber kendisi
katılmak istemiyen kat maliklerinin arsa paylarından, bu ilaveler sebebiyle
azalan kısmın, ilaveyi yaptıranların bağımsız bölümlerine tahsisini kabul
ettikleri, resmi senette belirtilir.
Bu takdirde, yeni bağımsız bölümün yapılmasına katılmayan kat maliklerinin
arsa paylarından yeni tahsis sebebiyle azalan kısmının bedeli kendilerine
ödenmek şartiyle, yeni yapılan bağımsız bölüm, kat irtifakı kurulmasına
dair olan eski resmi senet gereğince kat mülkiyetine çevrilerek onu yaptıranın
mülkü veya yaptıranların ortak mülkü olur ve kat mülkiyeti kütüğünün ayrı
bir sayfasına yeni malik veya malikler adına tescil edilir.
G)TEMLİKİ TASARRUFLAR VE ÖNEMLİ İŞLER
Madde 45 - Anagayrimenkulün bir hakla kayıtlanması veya arsanın bölünmesi
ve bölünen kısmın mülkiyetinin başkasına devrolunması gibi temliki tasarruflar
veya anayapının dış duvarlarının, çatı veya damının reklam maksadiyle kiralanması
gibi önemli yönetim işleri ancak bütün kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri
karar üzerine yapılabilir. ALTINCI BÖLÜMKAT MÜLKİYETİNİN VE KAT İRTİFAKININ SONA
ERMESİ
A)KAT MÜLKİYETİNİN SONA ERMESİ
1 - ANAGAYRİMENKULÜN ARSASİYLE BİRLİKTE YOK OLMASI VEYA KAMULAŞTIRILMASI
İLE
Madde 46 - Kat mülkiyeti, kat mülkiyeti kütüğündeki sicil kaydının
silinmesiyle sona erer.
Anagayrimenkulün bütün bağımsız bölümlerinin bir tek kişinin mülkiyetinde
toplanmasiyle kat mülkiyeti kendiliğinden sona ermez.
Sicil kaydı, bütün kat maliklerinin veya bütün bağımsız bölümleri kendi
mülkiyetinde toplamış bulunun malikin, anagayrimenkuldeki kat mülkiyetinin
adi mülkiyete çevrilmesine ait yazılı istemi üzerine silinir ve o gayrimenkul,
müstakil bölümlere bağlı arsa paylarına göre, genel kütükte yeni bir sayfaya
geçirilerek ve eski kayıtlariyle bağlantı sağlanmak suretiyle tescil olunur.
Anagayrimenkulün niteliğinde kat mülkiyetinin kurulmasından sonra değişiklikler
olmuşsa, yeni sicil kaydına bunlar da yazılır.
Bağımsız bölümlerden biri bir ayni hakla veya sicile şerh verilen bir şahsi
hakla kayıtlanmış bulunuyorsa, hak sahibinin muvafakatiyle o hak kütükten
silinmedikçe, anagayrimenkul üzerindeki kat mülkiyetinin adi mülkiyete
çevrilmesi ve kat mülkiyeti kütüğündeki sicil kaydının silinmesi istenemez.
Kayıtlayıcı hakkın sahibi, sicil kaydının silinmesine muvafakat etmemekle
beraber hakkının yalnız borçluya ait mülkiyet payına veya hakkın niteliğine
göre, bütün ortak mülkiyet paylarına aktarılmasına muvafakat ederse bu
hak sicilden silinmeksizin yalnız borçlunun, adi mülkiyet esasına tabi
kılınmış olan o gayrimenkuldeki bütün ortak mülkiyet payları üzerine geçirilmek
suretiyle genel kütüğe tescil olunur.
Anagayrimenkulün arsasiyle birlikte tamamen yok olması veya kamulaştırılması
halinde sicil kaydının silinmesi genel hükümlere göre yapılır.
Anagayrimenkul kamulaştırılırsa, her bağımsız bölümün kamulaştırma bedeli,
bağlantılı bulunduğu arsa payı ve eklentileri de gözönünde tutularak ayrı
ayrı takdir olunur ve o bölümün malikine ödenir.
II - ANAYAPININ HARAP OLMASI
Madde 47 - Anayapının tümü harap olmuşsa, anagayrimenkul üzerindeki
kat mülkiyeti kendiliğinden sonra erer.
Anayapının bağımsız bölümlerinden biri tamamen harap olur ve o bölümün
maliki iki yıl içinde bölümünü yeniden yaptırmazsa, diğer kat malikleri
veya bunlardan bir kısmı, bu sürenin tamamlanmasından başlıyarak bir yıl
içinde o bölüme ait arsa payının, değeri karşılığında ve arsa payları oranında
kendilerine devredilmesini hakimden istiyebilirler. Bu halde devrolunan
arsa payları kat mülkiyeti kütüğünün ilgili sayfalarının (Beyanlar) hanesine
işaret olunur; arsa payını devralanlar, devraldıkları tarihten başlıyarak
iki yıl içinde, harap olan bağımsız bölümü yeniden yaptırmaya veya aynı
süre içerisinde bütün kat malikleri bağımsız bölümlere bağlı arsa paylarını
bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasındaki esaslara göre yeniden hesaplıyarak
kat mülkiyeti kütüğüne geçirtmeye mecburdurlar.
Yukarıdaki fıkra hükmüne uyulmadığı takdirde anagayrimenkul üzerindeki
kat mülkiyeti kendiliğinden sona ererek, gerek o gayrimenkul ve gerek harap
olan bölümler için alınan sigorta bedeli üzerinde ortak mülkiyet hükümleri
uygulanır.
Birden ziyade bağımsız bölüm tamamen harap olup da bunlardan birinin yeniden
yapılması diğerinin yapılmasına bağlı bulunuyorsa, bağımsız bölümleri harap
olan kat malikleri bunları yeniden yaptırıp yaptırmıyacaklarını, harabolma
tarihinden başlıyarak altı ay içinde diğer kat maliklerine yazılı olarak
bildirmeye mecburdurlar. Bildirmeyenlerin yeniden yaptırmak istemedikleri
kabul olunur ve onların arsa payları, bölümlerini yeniden yaptırmak istiyenlere
öncelikle devredilir.
Harabolan bağımsız bölümler üzerindeki kat mülkiyeti bu maddede yazılı
süreler devamınca kendiliğinden kat irtifakına çevrilir ve kat mülkiyeti
kütüğünde beyanlar hanesine geçici şerh verilir. Bağımsız bölüm yapılınca
onun üzerindeki kat mülkiyeti yeniden doğar ve geçici şerh kütükten silinir.
III - BİLDİRME ÖDEVİ VE KAYDIN SİLİNMESİ
Madde 48 - Anagayrimenkulün veya anayapının tümünün veya bir kısmının
harabolması halinde durum yönetici tarafından o gayrimenkulün bulunduğu
yerin tapu idaresine ve bütün kat maliklerine; eğer yönetici yoksa, bağımsız
bölümü harap olan kat maliki tarafından tapu idaresine derhal bildirir;
bunun bildirilmemesi yüzünden doğacak zararların tümünden bağımsız bölümü
harap olan kat maliki, zararın beşte biri oranındaki kısmından da yönetici
müteselsilen sorumlu olup, Hazine sorumlu değildir.
Kat mülkiyeti sona erince, kat mülkiyeti kütüğündeki sayfalar kapatılarak
gayrimenkulün kaydı anayapıdan sağlam kalan kısımlar gösterilmek ve kat
mülkiyeti kütüğü kurulmadan önceki genel kütük kaydiyle bağlantı sağlanmak
suretiyle, arsa payları oranında ortak mülkiyet esaslarına göre, genel
kütüğe tescil edilir. Bu halde sigorta bedelleriyle enkaz üzerinde de ortak
mülkiyet hükümleri yürür.
Tümü harabolan anayapının arsasında malik veya ortak malikler tarafından
yine kat mülkiyeti esasına göre yeni bir yapı yapılmak istenirse, kat irtifakı
ve kat mülkiyeti kurulmasına dair hükümler uygulanır.
B)KAT İRTİFAKININ SONA ERMESİ
Madde 49 - Kat irtifakına konu olan arsanın maliki veya ortak malikleri,
tapu memuruna verecekleri yazılı bir beyanla kat irtifakına ait sicil kaydını
sildirerek bu irtifaka her zaman son verebilirler.
Kat irtifakı, buna konu olan arsanın tamamiyle yok olması veya üzerinde
yapı yapılamıyacak hale gelmesi veya kamulaştırılması ile kendiliğinden
sona erer.
Kat irtifakına konu olan arsa üzerinde bu irtifakın kurulması esanasında
verilen plana göre beş yıl içinde yapı yapılmazsa, kat irtifakı kendiliğinden
sona erer. Bu süre ilgililerden birinin yazılı istemi üzerine, mahkemece
en çok üç yıl uzatılabilir.
Kat irtifakı sona erince tapu memuru, kat irtifakının tapu kütüğündeki
kaydını kendilğinden siler; bunu her ilgili de isteyebilir. YEDİNCİ BÖLÜMSON HÜKÜMLER
A)YASAKLAR
Madde 50 - Bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra Medeni Kanuna ve diğer
kanunlara göre, bir gayrimenkulün paydaşlarından birinin o gayrimenkulün
bir bölümünden kat maliki gibi tek başına faydalanmasını sağlamak için
irtifak hakkı kurulamaz.
Tümü kargir olmıyan yapılarda kat mülkiyeti kurulamaz.
B)YENİ DURUMA UYMA
l - MEDENİ KANUNUN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNDEN SONRA KURULAN İRTİFAKLARDA
Madde 51 - Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar bir gayrimenkulün paydaşlarından birinin o gayrimenkulün
bir bölümünden kat maliki gibi tek başına faydalanmasını sağlamak için
üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan gayrimenkullerin mülkiyetinin, bu
kanun yürürlüğe girdiği tarihten başlıyarak üç yıl içinde kat mülkiyetine
çevrilmesi ve kat mülkiyeti kütüğüne tescil ettirilmesi mecburidir. Bu
yapılmazsa, irtifak hakları sona ererek yalnız ortak mülkiyet devam
eder.
Gayrimenkul üzerindeki mülkiyetin birinci fıkra gereğince kat mülkiyetine
çevrilmesi ve kat mülkiyet kütüğüne tescili, ortak maliklerden birinin
tapu idaresine başvurması üzerine tapu idaresindeki belgelere ve bu Kanunun
12 nci maddesinin (b) bendinde yazılı fotoğrafa dayanılarak yapılır; bu
halde fotoğrafın, tapu idaresine başvuran ortak malikin imzasiyle tasdik
edilmesi yeter.
Diğer ortak malikler bu çevrilmeye itiraz edemiyecekleri gibi bunun giderlerine
katılmaktan ve yönetim planı yapmaktan kaçınamazlar; kaçınılırsa, hakimin
müdahalesine dair olan 33 üncü madde hükmü uygulanır.
II - MEDENİ KANUNDAN ÖNCE KURULMUŞ OLAN HAKLARDA
Madde 52 - Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce (Hava hakkı,
oda mülkiyeti) gibi isimler altında kurulmuş olan haklar, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden başlıyarak üç yıl içinde, aşağıda yazılı hükümlere göre, bu
Kanun uyarınca kat mülkiyetine veya kat irtifakına çevrilir:
a)Gayrimenkul üzerinde bu haklara konu olan yapı bölümleri mevcutsa, hak
sahipleri aralarında yapacakları bir sözleşme ile, o gayrimenkulün arsasında,
bölümlerinin değerleri oranında ve hiçbir bedel ödemeye mecbur olmaksızın,
Medeni Kanunun ortak mülkiyet hükümlerine göre paydaş olurlar ve Kat Mülkiyeti
Kanununun ilgili hükümleri uyarınca kat mülkiyetini kurarlar.
b)Yapı bölümleri mevcut olmayıp yalnız hava hakkı mevcutsa, bu hak (a)
bendindeki esaslara göre hak sahibinin arsada paydaş olması suretiyle kendiliğinden
kat irtifakı hakkına çevrilir ve kütüğe o suretle tescil edilir.
c)Hak sahipleri anlaşarak bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
üç yıl içinde eski haklarını kat mülkiyetine veya kat irtifakına çevirmezlerse,
bu çevirme gayrimenkulün bulunduğu yerin tapu idaresince, ayrı ayrı bölümlerin
değerleri oranında arsa paylarının tesbiti ve gereken belgelerin hazırlanması
suretiyle ve bu maddenin (a) ve (b) bendlerindeki esaslar uyarınca, hak
sahiplerinden birinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya yapılır ve
durum bütün hak sahiplerine bildirilir.
Bu hakların tapu idaresince kat mülkiyetine veya kat irtifakına doğrudan
doğruya çevrilmesi için gereken masraflar Hazinece ödenerek, kamu alacaklarının
tahsili hakkındaki özel Kanun hükümlerine göre hak sahiplerinden alınır.
Hak sahipleri tapu idaresinin kararına karşı, bunun kendilerine bildirilmesinden
başlıyarak bir ay içinde, sulh mahkemesine dava açmak suretiyle itiraz
edebilirler.
lll - MEDENİ KANUNUNA GÖRE KURULMUŞ KAT İRTİFAKLARININ YÖNETİMİ
Madde 53 - Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten önce bir gayrimenkulün
paydaşlarından birinin o gayrimenkulün bir bölümünden kat maliki gibi tek
başına faydalanmasını sağlamak için kurulmuş olan irtifak hakları, bu kanuna
göre kat mülkiyetine çevrilinceye kadar anagayrimenkulün yönetimi, yönetim
planı yapılması mecburiyeti ve giderlere ve sigorta mecburiyetine ve bunun
primlerine katılma hususlarında bu Kanun hükümleri uygulanır.
C)ÖZEL KANUNA GÖRE ORTAKLAŞTIRMA (ŞÜYULANDIRMA) HALİNDE KAT MÜLKİYETİNİN
DURUMU
Madde 54 - İmar Kanunu hükümlerine göre ortaklaştırma halinde, ortaklaştırılan
gayrimenkuller arasında kat mülkiyetine tabi gayrimenkul varsa, İmar Kanununun
46 ncı maddesi gereğince ortaklığın giderilmesi hususunda bütün malikler
anlaştıkları takdirde, ortaklığın giderilmesi bu anlaşma hükümlerine göre
yapılır.
Böyle bir anlaşmaya varılmazsa, her gayrimenkulün ortaklaştırmadan önceki
geçer değerleri, birinci fıkrada sözü geçen madde hükmüne göre ortaklığı
gidermekle görevli sulh mahkemesince ayrı ayrı takdir edilerek, bunlardan
değeri en fazla olan gayrimenkulün malikine, öteki gayrimenkullerin bu
değerde satın almasını teklife karar verilir ve bu teklif kabul edilip
bedel ödenince ortaklık giderilmiş olur.
Kesinleşen sulh mahkemesi kararının tebliğinden başlıyarak bir ay içinde
bedel ödenmez veya altı ay içinde ödenmek üzere banka mektubu veya ayni
teminat gösterilmezse ortaklaştırılan gayrimenkullerin tümü, imar durumuna
göre mümkünse kat mülkiyeti muhafaza ve diğer gayrimenkuller buna ilhak
edilerek, eğer bu mümkün değilse kat mülkiyeti kaldırılarak, açık artırma
yoliyle satılıp ortaklık giderilir ve satış bedeli her gayrimenkulün, ikinci
fıkra uyarınca takdir edilmiş olan değerleri arasındaki orana göre, maliklere
paylaştırılır.
D)HARÇ VE VERGİLER
Madde 55 - Bu Kanuna göre kat mülkiyeti ve kat irtifakı kurulması,
mülkiyetin başkasına devrini ihtiva etmedikçe her çeşit harc ve vergiden
muaftır. Bu muafiyet, Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kurulan
irtifak haklarının 51 inci madde gereğince kat mülkiyetine ve Medeni Kanundan
önce kurulmuş olan hakların 52 nci maddeye göre kat mülkiyeti veya kat
irtifakına çevrilmesi işlemlerine de şamildir.
Kurulan kat mülkiyetleri tapu memurunca derhal anagayrimenkulün kayıtlı
bulunduğu yerin belediyesine ve vergi dairesine bildirilir.
E)BELEDİYESİ OLMIYAN YERLERDEKİ DURUM
Madde 56 - Bu Kanunun belediyelere yüklediği görevler, belediye olmıyan
yerlerde o yerin bağlı bulunduğu ilçe veya il merkezleri belediyelerince,
6785 sayılı İmar Kanununun 47 nci maddesinde bahsi geçen sahalarda ise
ilgili belediyece yerine getirilir.
F)YÜRÜRLÜK TARİHİ
Madde 57 - Bu Kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
G)YÜRÜTME MAKAMI
Madde 58 - Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |